Koszyk

Koszyk jest pusty

Porady

Hamulce tarczowe - rodzaje, budowa i zasada działania

26.09.2018

Hamulce tarczowe to element, bez którego trudno wyobrazić sobie rower MTB. Coraz częściej można go spotkać także w szosówkach. Przewaga tarczówek nad pozostałymi rozwiązaniami jest bezdyskusyjna. Przez lata hamulce do roweru szosowego stanowiły wyłącznie modele szczękowe. Pociągana za pomocą klamki linka sprawiała, że klocki, umieszczone na końcach ramion, zaciskały się na obręczy. Hamulce rowerowe typu Cantilever i V-brake potrafią być skuteczne, ale tylko podczas suchych warunków. Właśnie dlatego wymyślono hamulce tarczowe.

Hamulce tarczowe

Największą zaletą tarczówek jest zwiększenie siły hamowania. Zależy ona od wielkości tarcz i rodzaju klocków, ale w każdym przypadku jest bardzo duża. Kolejna przewaga hamulców tarczowych to niewrażliwość na warunki pogodowe. Hamowanie podczas najbardziej ekstremalnego maratonu w błocie nie jest w tym przypadku problemem. Również delikatnie rozcentrowane koło nie przeszkadza w hamowaniu. Dzięki tak licznym zaletom łatwiej jest odpowiedzieć na pytanie, jaki rodzaj wybrać: hamulce tarczowe czy V-brake?

Hamulce tarczowe są bardziej skuteczne w czasie niepogody niż klasyczne hamulce szczękowe.

Hamulce tarczowe hydrauliczne

W rowerach MTB ze średniej i wyższej półki prawie zawsze stosuje się hamulce tarczowe hydrauliczne. Ich największymi zaletami jest wysoka siła hamowania oraz modulacja, czyli zdolność do kontrolowania zatrzymania roweru. Hamulce tarczowe hydrauliczne występują w wersji z dwoma lub czterema zaciskami (po jednym lub po dwa na każdą stronę).

Hamulce hydrauliczne mają też swoje wady. Najważniejsza z nich to wyższa cena w porównaniu z konstrukcjami mechanicznymi. Poza tym hydrauliki są droższe w serwisie – aby odpowietrzyć układ potrzebna jest wiedza i specjalne narzędzia. Hamulce tarczowe hydrauliczne są coraz częściej obecne w rowerach szosowych i trudno wyobrazić sobie bez nich Gravel do jazdy po szutrach.

Trenując dyscypliny grawitacyjne warto wyposażyć się w tarcze o największej średnicy.

Hamulce tarczowe mechaniczne

Hamulce tarczowe mechaniczne są prostsze od hydraulicznych – do uruchomienia zacisków wykorzystywana jest stalowa linka. To przekłada się na liczne zalety: odporność na awarie, prostszy serwis i niższą cenę. Niestety hamulce tarczowe mechaniczne mają też wady, a mianowicie wyższą masę, niższą siłę hamowania oraz słabą modulację.

Można nimi sterować za pomocą tradycyjnych klamkomanetek, które są znacznie tańsze od hydraulicznych odpowiedników. Hamulce tarczowe mechaniczne są chętnie stosowane w rowerach z niskiej i średniej półki.

Hamulce tarczowe mechaniczne czy hydrauliczne?

Istnieją dwa główne rodzaje hamulców tarczowych. Oba charakteryzuje wysoka skuteczność działania nawet w deszczu i błocie. Który zatem rodzaj wybrać: hamulce tarczowe hydrauliczne czy mechaniczne? Chociaż znacznie różnią się między sobą, rozwiązanie wydaje się proste. Jeśli na przeszkodzie nie stoją pieniądze, najlepszym rozwiązaniem będą hamulce tarczowe hydrauliczne.

Hamulce tarczowe hydrauliczne są lepsze niż mechaniczne, ponieważ zapewniają lepszą modulację hamowania.

Kolarzom, którzy w rowerach szosowych posiadają modele mechaniczne, zaproponować można hamulce rowerowe hybrydowe. Są one obsługiwane za pomocą klasycznych klamkomanetek. Stalowa linka biegnie do zacisku hamulca (rozwiązanie firmy TRP) lub węzła przy kierownicy (propozycja marki Giant). Klocki w zacisku uruchamiane są hydraulicznie. Jaką efektywność posiada osprzęt tego typu? Hybrydowe hamulce do roweru nie są tak skuteczne jak hydrauliczne, ale są lepsze niż mechaniczne.

Budowa hamulca tarczowego

Sercem hamulca tarczowego jest zacisk, który posiada kilka sposobów montażu. Najpopularniejsze standardy mocowania hamulców tarczowych w rowerach MTB to: Post Mount (PM) i International Standard (IS). Ten pierwszy oznacza, że zacisk przykręcany jest bezpośrednio do ramy lub widelca. W drugim rozwiązaniu hamulce rowerowe montuje się za pomocą adaptera. Standard PM jest znacznie bardziej popularny.

W rowerach szosowych sprawa wygląda inaczej. Hamulce tarczowe Shimano są dostępne w standardzie Flat Mount. Tak wykonane zaciski oferują większą sztywność połączenia z ramą i prostszą konstrukcję.

Mocowanie zacisku hamulca odbywa się w dwóch standardach: Post Mount oraz IS.

Dźwignia hamulca może zostać zintegrowana z manetką, dzięki czemu powstaje klamkomanetka. Jej konstrukcja jest odmienna w rowerach szosowych i modelach MTB, gdzie rozwiązanie przypomina to znane z mechanizmów typu V-brake.

W hydraulicznych hamulcach tarczowych mogą być stosowane dwa podstawowe rodzaje płynów. Pierwszy z nich to olej mineralny, który wykorzystuje firma Shimano, drugi to Motorex DOT 4.0 lub DOT 5.1. Producenci jasno określają, którego płynu należy użyć.

Bardzo ważnym elementem budowy hamulca tarczowego są klocki hamulcowe. Na rynku dostępne są trzy główne typy. Klocki metaliczne zapewniają dużą siłę hamowania, ale ich wadą jest głośne działanie oraz większe zużycie tarczy. Okładziny organiczne dają mniejszą moc, ale nie wydają z siebie pisków i gwarantują świetną modulację. Zalety obu rodzajów klocków łączą okładziny półmetaliczne. Podczas zakupu należy zwrócić uwagę na typ klocków, do których przeznaczono hamulce rowerowe – nie ma bowiem standardu uniwersalnego.

Ważną cechą hamulców tarczowych jest rodzaj tarczy. Po pierwsze istnieją dwa standardy mocowania: Centerlock i IS (International Standard). W tym pierwszym tarczę przykręca się do piasty za pomocą pierścienia. Potrzebny jest do tego klucz – taki sam jak do mocowania kaset. W drugim tarcza połączona jest z piastą za pomocą sześciu śrub. Do ich przykręcenia potrzebujemy zwykle klucza typu torx.

Pisząc o budowie hamulców tarczowych nie można pominąć wielkości tarcz. Istnieje kilka standardów: 140 mm, 160 mm, 180 mm i 203 mm. Zasada jest prosta: lżejsi rowerzyści, jeżdżący na rowerze szosowym lub w łatwym terenie, mogą wybrać mniejsze tarcze. Dyscypliny grawitacyjne (np. Enduro) wymagają największych tarcz.

Hamulce tarczowe w rowerach MTB to w obecnych czasach niemal obowiązkowe wyposażenie kolarza.

Hamulce tarczowe - zasada działania

Tarczowe hamulce rowerowe składają się z dwóch elementów głównych – klamki i zacisku. Klamka odpowiada za inicjowanie procesu hamowania. Za pomocą płynu hamulcowego lub linki uruchamiane są klocki umieszczone w zacisku. Zaciskają się one na tarczy, którą przymocowano do piasty.

Jak ustawić hamulce tarczowe w rowerze?

Jak ustawić hamulce tarczowe? Wszystko zależy od ich rodzaju. Hamulce tarczowe mechaniczne posiadają zacisk, który zwykle jest wyposażony w opcję regulowania odległości klocków od tarczy. To przydatna funkcja, która w hydraulicznych odpowiednikach jest spotykana znacznie rzadziej. Aby wyregulować hamulce tarczowe, zacisk należy nieco poluźnić. Następnie wciskamy klamkę tak, jakbyśmy chcieli zahamować. Przy zaciśniętej dźwigni przykręcamy zacisk za pomocą dwóch śrub. Może się zdarzyć, że tarcze są wykrzywione – w takiej sytuacji należy je wyprostować. Przyda się do tego specjalne narzędzie, na przykład klucz do prostowania tarcz Bike Hand YC-165.

Zalety hamulców tarczowych

Wszystkie hamulce tarczowe posiadają szereg zalet, takich jak duża moc hamowania i działanie niezależne od pogody. Konstrukcja typu V-brake nie zapewni tak ogromnej efektywności podczas jazdy w deszczu i błocie. Poza tym hamulce tarczowe hydrauliczne prezentują doskonałą modulację.

Hamulce rowerowe tarczowe oprócz działania w każdych warunkach pogodowych pozwalają zachować bardzo dużą skuteczność hamowania i odpowiednią modulację.

Dlaczego hamulce tarczowe piszczą?

Dobrze wyregulowane hamulce tarczowe działają cicho, chyba, że są brudne lub po prostu taka jest ich cecha. Ta ostatnia możliwość dotyczy tylko modeli z okładzinami metalicznymi lub, rzadziej, półmetalicznymi. Jeżeli zależy nam na cichym działaniu, hamulce rowerowe najlepiej wyposażyć jest w klocki żywiczne, których kolejna zaleta to wolniejsze zużywanie tarczy.