Koszyk

Koszyk jest pusty

Porady

Wymiana piasty w rowerze - samodzielnie czy w serwisie?

21.09.2018

Wymiana piasty w rowerze to trudna czynność, którą najlepiej zlecić profesjonalnemu serwisowi rowerowemu. Aby zrobić to samodzielnie, powinniśmy nabyć odpowiednią wiedzę.

Wymiana piasty w rowerze

Kiedy powinniśmy dokonać wymiany? Zawsze wtedy, gdy usterce uległa obręcz lub sama piasta rowerowa - np. jeśli pęknie w niej korpus. Tych samych czynności, co przy wymianie piasty wymaga także złożenie nowego koła. Różnica wtedy jest taka, że części są nowe. Wymiana piasty w rowerze polega na zastąpieniu części uszkodzonej komponentem sprawnym. Aby to zrobić, należy odkręcić wszystkie szprychy i tym samym rozłożyć koło na czynniki pierwsze – piastę, szprychy, nyple i obręcz.

Jedną z najtrudniejszych czynności serwisowych u amatorów dwóch kółek jest wymiana piasty w rowerze. Aby jej dokonać należy mieć wiedzę, odpowiednie narzędzia i przeprowadzić smarowanie piasty.

Do złożenia nowego koła wykorzystujemy jedynie sprawne części. Większość serwisantów uważa, że szprychy należy przy tym wymieniać zawsze, nawet jeśli wyglądają jak nowe. Jeżeli obręcz popękała w miejscach mocowania nypli – co do wymiany nie ma wątpliwości. Złożenie nowego koła to czynność skomplikowana, która wymaga profesjonalnych narzędzi rowerowych, m.in. tensometru do badania naprężenia szprych. Przyda się także wkrętak płaski i klucz do szprych, a nawet centrownica rowerowa, bo tak naprawdę na wymianę piasty składa się także centrowanie koła. Dlatego zdecydowanie polecamy skorzystanie z usług serwisu.

Wymieniając piastę rowerową na nową należy pamiętać o kilku rzeczach. Przede wszystkim musi zgadzać się liczba otworów w kołnierzu do mocowania szprych. Poza tym wymiana piasty różni się przebiegiem w zależności od zaplecenia koła. Długość samych szprych może być inna niż pierwotnie – związane jest to z inną wysokością kołnierza w zależności od konkretnej piasty. Mocowanie tarczy, jeśli chcemy ją przełożyć ze starego koła, musi być takie samo - na sześć śrub lub poprzez system Centerlock. Standard osi także musi być taki sam. Spełniając te wszystkie warunki możemy sprawić, że wymiana piasty w rowerze będzie przeprowadzona dobrze.

Piasta rowerowa

Piasta rowerowa to najbardziej skomplikowany element koła. To od niej zależy, jaki opór będzie generowało koło. Istnieją dwa główne rodzaje piast:

  • Piasty rowerowe na łożyskach kulkowych (klasycznych)

Piasty oparte na łożyskach klasycznych stosuje niemal wyłącznie Shimano. Kulki umieszczone są pomiędzy bieżnią wewnętrzną i konusami. Aby zlikwidować luz, należy mocniej dokręcić konusy. Zaletami łożysk kulkowych w piastach rowerowych jest niższa masa, a także łatwe kasowanie luzów. Wady to szybsze zużycie i większe opory toczenia.

  • Piasty rowerowe na łożyskach maszynowych

Piasty rowerowe bardzo często mają łożyska maszynowe. Jaka jest ich charakterystyka? Łożyska maszynowe są zamknięte – jeśli się zużyją, należy je w całości wymienić. Zaletą „maszynówek” jest na pewno łatwy serwis. Czasami do wymiany łożysk nie potrzeba nawet narzędzi.

Piasta rowerowa może mieć łożyska maszynowe lub kulkowe. Te drugie są często spotykane w starszych rowerach, te drugie mają łatwiejszy serwis. Wymiana piasty w rowerze nie należy do łatwych czynności.

Oprócz tego przydatne są niższe opory toczenia oraz mniejsza podatność na zabrudzenia. Wady to przede wszystkim wyższa masa i koszt serwisu. Cena łożyska maszynowego może wynosić nawet 30-40 zł za sztukę.

Piasta rowerowa tylna

Piasta rowerowa tylna ma bardziej skomplikowaną budowę od przedniej. Posiada bębenek, na którym osadzona jest kaseta lub wolnobieg (w przypadku starszych konstrukcji). Różnica w budowie może dotyczyć materiałów. Bębenek zwykle jest aluminiowy, ale może być też ze stali lub tytanu, stosowanym w najdroższych modelach. Piasta rowerowa tylna zwykle wyposażona jest w cztery lub pięć łożysk.

Należy pamiętać, że producenci zalecają, by do aluminiowych bębenków stosować kasety na pałąku, jak jest np. w Shimano XT. W przeciwnym razie na powierzchni pojawią się nacięcia, które mogą go zniszczyć. Bardzo ważną cechą jest standard mocowania osi w piaście tylnego koła roweru. Kiedyś w modelach MTB najczęściej spotykało się piasty w standardzie 135 mm na 5 mm (średnica szybkozamykacza). Pewną wariacją okazał się rozmiar 135 mm na 10 mm. Pasuje on do standardowych widełek tylnych roweru, ale daje większą sztywność.

Obecnie producenci najczęściej korzystają z opcji 142 mm na 12 mm. W najnowszych rowerach popularny jest standard boost z poszerzonym rozstawem kołnierzy – 148 mm na 12 mm. Tylna piasta w rowerze zwykle posiada oś 130 mm na 5 mm. Czasami montuje się oś znaną z MTB – 142 mm na 12 mm.

Piasta rowerowa przednia

Piasta rowerowa przednia jest znacznie mniej skomplikowana. Zazwyczaj obraca się na dwóch łożyskach. Podobnie jak w przypadku tylnej - pewnym kłopotem są standardy osi. W rowerach MTB było to kiedyś 100 mm na 5 mm, jednak koło na takiej piaście było mało sztywne. Od pewnego czasu przednie koła mocowane są zwykle osią stałą 100 mm na 15 mm. Przez pewien okres eksperymentowano z rozmiarem 100 mm na 20 mm, ale dziś ten standard jest rzadko spotykany.

Piasta w rowerze to element o dość skomplikowanej budowie. Jest ona większa w przypadku tylnej piasty i mniejsza w przypadku przedniej. Nie zmienia to faktu, że w obu przypadkach wymiana piasty w rowerze powinna być przeprowadzona przez wprawionego serwisanta.

Obecnie producenci droższych rowerów wyposażają je w piasty rowerowe przednie, mocowane w standardzie 110 mm na 15 mm (boost). Ich kołnierze są szerzej rozstawione. W szosach najczęściej można spotkać piasty rowerowe przednie 130 mm na 5 mm. W niektórych rowerach, np. typu gravel, montowane są osie stałe 100 mm na 12 mm.

Smarowanie piasty

Smarowanie piasty jest bardzo ważne w przypadku modeli z łożyskami klasycznymi. Kulki obracają się w gęstym smarze – jego ubytek może spowodować szybsze zużycie łożyska. Smarowanie piasty, która obraca się na łożyskach maszynowych, ogranicza się do zabezpieczenia uszczelek czy powierzchni łożysk. Do tego celu używa się smaru hydrofobowego, czyli takiego, który odpycha wodę – w łożysku maszynowym jest on zabezpieczony zwykle dwiema gumowymi uszczelkami. Dostępu do samych łożysk mogą pilnować także uszczelki określane jako labiryntowe. Po odpowiednim wysmarowaniu można mieć pewność, że piasta w rowerze będzie zużywać się wolniej.